دانش چرم و پای‌پوش
آیین نگهداری و جاودانگی چرم طبیعی؛ رازهای دباغی اصیل تبریز
استاد بهمن سراج‌زادهپژوهشگر ارشد چرم و سراجی سنتی زر دیبا
۳ آبان ۱۴۰۳•۶ دقیقه خوانش
چرم طبیعی ماده‌ای زنده است؛ دارای منافذ میکروسکوپی که هوا و رطوبت را در خود به گردش درمی‌آورند. همین خصلت تنفس‌پذیری است که پای‌پوش‌های چرمی تبریز را برای ساعت‌ها ایستادن و راهپیمایی بدون خستگی و تعریق ایده‌آل می‌سازد.
در فرآیند دباغی گیاهی (Vegetable Tanning)، از عصاره تانن‌های طبیعی پوست درختان کهنسال بلوط و اقاقیا بهره گرفته می‌شود. این شیوه کهن که در مکتب چرم‌سازی ایران تکامل یافته، چرمی بدون مواد آلرژی‌زا، با بویی سرمست‌کننده و دوامی چند ده‌ساله به ارمغان می‌آورد.
پتینه شدن (Patina) زیباترین هدیه زمان به چرم اصیل است. در گذر سال‌ها، چرم با لمس دست و تابش نور، ژرفا و رنگ‌آمیزی تیره‌تر و فاخرتری به خود می‌گیرد که همچون گنجینه‌ای شخصی ارزشمندتر می‌شود.
سفارش‌های کلیدی استادکاران زر دیبا:
- هرگز کفش چرم خیس را در مجاورت مستقیم بخاری یا رادیاتور خشک نکنید؛ بگذارید در دمای اتاق با قالب چوبی جاذب رطوبت به آرامی خشک شود.
- هر دو ماه یک‌بار لایه‌ای بسیار نازک از واکس موم زنبور عسل طبیعی روی چرم بمالید تا چربی طبیعی الیاف حفظ گردد.
- کیف‌های چرمی را درون کاورهای پارچه‌ای تنفس‌پذیر نگهداری کنید و از بسته‌بندی در کیسه‌های نایلونی بسته اکیداً بپرهیزید.
